Celem tego rozdziału jest wyjaśnienie, czym zajmuje się „Statystyka”, jak rozwijała się ta nauka na przestrzeni lat, jakie są jej najważniejsze zadania i dlaczego skupia się na zjawiskach masowych, kiedy analizie podajemy jak najwięcej obserwacji. Poznasz podstawowe pojęcia statystyczne: czym jest zbiorowość, jednostka, cecha statystyczna oraz skale pomiarowe, a także jak przebiega poprawny proces badania statystycznego oraz jakimi metodami bada się różne zjawiska.
Po zapoznaniu się z tym rozdziałem będziesz umiał zaplanować poprawne badanie statystyczne, tj. określić jego cel i zakres, wybrać odpowiednią metodę i technikę badawczą, zebrać materiał źródłowy, dokonać jego kontroli i przygotować do dalszej obróbki.
Celem tego rozdziału jest przedstawienie metod grupowania statystycznego według cech jakościowych (grupowanie typologiczne) oraz ilościowych (grupowanie wariancyjne), a także wyjaśnienie różnic między szeregami rozdzielczymi punktowymi a przedziałowymi, a oprócz tego omówimy najpopularniejsze typy wykresów statystycznych oraz wyjaśnimy zasady ich budowy.
Po zapoznaniu się z tym rozdziałem będziesz umiał: poprawnie pogrupować dane surowe do postaci tabelarycznej, budować szeregi przedziałowe według zasad stosowanych w Statystyce oraz tworzyć odpowiednie do typu danych wykresy statystyczne.
Celem tego rozdziału jest przedstawienie parametrów opisowych używanych w analizie struktury, które należą do grupy miar przeciętnych (zarówno tych klasycznych: średnia arytmetyczna, jak i pozycyjnych: modalna, mediana, kwartyle, decyle i percentyle), wraz z wyjaśnieniem jakie są warunki ich stosowania, jak się je wyznacza oraz jak się je interpretuje.
Po zapoznaniu się z tym rozdziałem będziesz umiał: wyjaśnić, do czego w ramach analizy struktury służą miary przeciętne, wyznaczać te miary wraz z interpretacją, wytłumaczyć różnicę między miarami klasycznymi oraz pozycyjnymi (kiedy się je stosuje, a kiedy nie wolno ich stosować).
Celem tego rozdziału jest przedstawienie pozostałych (poza omówionymi już wcześniej miarami przeciętnymi) parametrów opisowych w ramach analizy struktury, a więc miar zróżnicowania (odchylenie standardowe i ćwiartkowe, klasyczny i pozycyjny współczynnik zmienności, typowy obszar zmienności), asymetrii (skośności) oraz koncentracji (kurtozy).
Po zapoznaniu się z tym rozdziałem będziesz umiał: ocenić zróżnicowanie danych, wyjaśnić czym jest rozkład normalny, w jakich sytuacjach występuje oraz kiedy i do czego się go wykorzystuje, opisać jakim kształtem pod kątem skośności i koncentracji charakteryzują się twoje dane.
Celem tego rozdziału jest przedstawienie, w jaki sposób przeprowadza się kompleksową analizę danych pod kątem opisania ich struktury, a więc jak poprawnie przedstawić te dane graficznie oraz jak wyliczyć i skomentować wszystkie statystyki opisowe (miary przeciętne, zróżnicowania, asymetrii i koncentracji). W tym rozdziale skupimy się na automatycznym otrzymywaniu wyników (bez liczenia „na piechotę”), wykorzystując w tym celu wybrane programy statystyczne (przede wszystkim Microsoft Excel).
Po zapoznaniu się z tym rozdziałem będziesz umiał: szybko zwizualizować dane na wykresie (tworząc histogramy, wykresy ramka-wąsy czy wykresy kołowe), szybko uzyskać statystyczny opis twoich danych, a więc uzyskać miary przeciętne, zróżnicowania, asymetrii i koncentracji bez konieczności wyznaczania ich „ręcznie” - według wzorów.
Celem tego rozdziału jest przedstawienie metod wykorzystywanych w Statystyce do opisywania zależności między dwoma cechami o charakterze ilościowym, tj. pokazanie jak ustala się kierunek i siłę korelacji dla takich cech oraz jak szacuje się modele regresji, tj. specjalne funkcje matematyczne mające za zadanie zastąpić oryginalne dane, po to aby np. wykorzystywać je w modelowaniu i prognozowaniu zjawisk. Po zapoznaniu się z tym rozdziałem będziesz umiał: wykonywać wykresy rozrzutu i na ich podstawie stwierdzać jaki jest kierunek i siła korelacji między badanymi cechami, wykonywać prognozy dla pewnych zjawisk w oparciu o informacje płynące z innych cech.
Celem tego rozdziału jest przedstawienie metod wykorzystywanych w Statystyce do opisywania zależności między dwoma cechami o charakterze jakościowym, tj. pokazanie jak ustala się korelację dla cech wyrażonych na skali porządkowej (za pomocą wsp. rang Spearmana oraz tau Kendalla) oraz na skali nominalnej (za pomocą wsp. kontyngencji C-Pearsona w oparciu o tabele kontyngencji i statystykę chi-kwadrat).
Po zapoznaniu się z tym rozdziałem będziesz umiał: zbudować poprawną tabelę kontyngencji, będącą podstawą do rozpoczęcia badania korelacji między cechami o charakterze jakościowym; ustalić kierunek i siłę zależności dla cech jakościowych wyrażonych na skali porządkowej; ustalić siłę zależności dla cech jakościowych wyrażonych na skali nominalnej.
Celem tego rozdziału jest przedstawienie jak opisuje się szeregi dynamiczne (prezentujące dane w ujęciu czasowym), jak wyodrębnia się ogólną tendencję rozwojową za pomocą metody analitycznej (kiedy ogólny trend jesteśmy w stanie opisać za pomocą funkcji matematycznej) oraz metody mechanicznej (kiedy do opisu trendu stosujemy np. uśrednianie poprzednich kilku obserwacji), a także jak wyznaczone trendy wykorzystuje się do wykonywania prognoz na przyszłość.
Po zapoznaniu się z tym rozdziałem będziesz umiał: wyodrębnić w szeregu czasowym tendencję rozwojową, posługując się funkcjami matematycznymi (czyli tzw. metodą analityczną), wyodrębnić w szeregu czasowym tendencję rozwojową, posługując się prostymi przekształceniami na obserwacjach z poprzednich okresów (czyli tzw. metodą mechaniczną) oraz dokonywać ekstrapolacji szeregów czasowych, czyli prognozować co może wydarzyć się w przyszłości.
Celem tego rozdziału jest przedstawienie jak opisuje się zjawisko sezonowości (występowanie wahań w wartościach badanej cechy w zależności od pór roku) metodą multiplikatywną, addytywną oraz opartą na średniej, jak charakteryzuje się zmiany zjawisk w czasie za pomocą miar dynamiki (przyrostów oraz indeksów), a także jak dokonuje się zamiany różnych typów indeksów (jednopodstawowych na łańcuchowe i odwrotnie) oraz jak wyznacza się średnie tempo zmian.
Po zapoznaniu się z tym rozdziałem będziesz umiał: modelować i prognozować zjawiska, które cechują się wahaniami sezonowymi; opisywać zmiany zjawisk w czasie za pomocą przyrostów absolutnych, względnych oraz indeksów indywidualnych; wyznaczać średniookresowe tempo zmian.